Hoogebegaafde kinderen hebben vaak baat bij ondersteuning thuis en in de klas. Ouders spelen daarbij een belangrijke rol. Zo kunnen zij thuis een stimulerende omgeving creëren door het aanbieden van uitdagende boeken, spellen en activiteiten. Daarnaast vormen ouders een belangrijke schakel tussen kind en school. Samen met school maken zij afspraken over ondersteuning in de klas en evalueren die op verschillende momenten in het jaar. Als basisondersteuning onvoldoende oplevert, kan de school extra ondersteuning binnen de school inzetten. Zit je niet op één lijn met school wat betreft de ondersteuning? Ga dan met elkaar in gesprek. In dit artikel staan tips hoe je dit het beste aanpakt.
Stimulerende thuisomgeving
Hoogbegaafde kinderen hebben behoefte aan een stimulerende thuisomgeving. Ouders kunnen dit creëren door het aanbieden van uitdagende boeken, spellen en activiteiten. Ook kunnen zij hun kind aanmoedigen om nieuwe hobby’s en interesses te ontdekken, zoals dansles, voetbal of schilderen.
Daarnaast kunnen ouders in gesprek gaan met de leerkracht en samen nadenken over uitdagende opdrachten thuis. Hierdoor kunnen zij verveling en mogelijk onderpresteren op school proberen te voorkomen.
Tegelijkertijd moeten ouders ervoor zorgen dat zij niet teveel tegelijk aanbieden. Kijk goed hoe het kind op extra aanbod reageert en probeer een balans te vinden. Hoogbegaafde kinderen hebben namelijk net als ieder ander kind behoefte aan afwisseling van rust, spel en sociaal contact. Overmatige druk kan leiden tot angstgevoelens en stress.
Ouders zijn een schakel tussen het hoogbegaafde kind en school
Ouders vormen een belangrijke schakel tussen kind en school. Zij kennen hun kind al van baby af aan en hebben daardoor vaak een goed beeld van wat hun kind nodig heeft en wat de uitdagingen zijn. Door de leerkracht daarover te informeren en samen na te denken over ondersteuning in de klas kan een kind zich optimaal ontwikkelen.
Evalueer regelmatig met de leerkracht hoe het met je kind gaat thuis en op school. Om misverstanden te voorkomen en afspraken te evalueren is het verstandig om van ieder gesprek met de leerkracht een kort verslag te maken.
Hoogbegaafdheid en passend onderwijs
Hoogbegaafde kinderen hebben vaak ondersteuning nodig. De ondersteuning bestaat uit drie tredes: basisondersteuning, onderwijs op maat en extra begeleiding in de groep.
Meestal hebben leerlingen voldoende aan de basisondersteuning. Zij krijgen bijvoorbeeld verkorte instructies en extra uitdaging in hun cognitieve ontwikkeling. Onderwijs op maat gaat een stap verder en wordt ingezet als een leerling een meer aangepast aanbod nodig heeft. Denk hierbij aan een intensivering van de ondersteuning in de klas door verrijkende opdrachten en methodes. De leerkracht maakt in dit geval een handelingsplan en legt daarin doelen vast. Een derde stap bestaat uit nog meer begeleiding in de groep, maar valt nog steeds binnen de basisondersteuning. In het schoolondersteuningsprofiel (SOP) staat hoe de basisondersteuning op school eruit ziet.
Als het de school niet lukt om voldoende ondersteuning voor een kind te organiseren, schakelt zij specialisten in. Bijvoorbeeld de begeleider passend onderwijs (BPO) of adviseur passend onderwijs (APO) die vanuit het schoolbestuur is aangesteld. Vervolgens stelt de school een ontwikkelingsperspectiefplan (OPP) op. De extra ondersteuning wordt georganiseerd in de vorm van arrangementen. Deze verschillen van licht en tijdelijk tot intensief en langdurend of structureel.
Meer informatie hierover staat op de website van het Samenwerkingsverband Primair Onderwijs Amsterdam-Diemen. Kijk op HB Amsterdam-Diemen van hetzelfde Samenwerkingsverband.
Ouders en school niet op één lijn bij ondersteuning hoogbegaafde kind?
Ondanks de verplichte basisondersteuning en extra ondersteuning kan het zijn dat je ontevreden bent over de zorg voor je kind. Misschien zit je niet op één lijn met de school als het gaat om de herkenning van hoogbegaafdheid. Het kan zijn dat je denkt dat je kind hoogbegaafd is en hierbij ondersteuning nodig heeft, terwijl de leerkracht denkt dat er iets anders aan de hand is. Het kan ook zijn dat jullie beiden kenmerken van hoogbegaafdheid bij jouw kind herkennen, maar verschillend denken over de ondersteuningsbehoefte.
Ga in beide gevallen in gesprek met school. Zo’n gesprek kan helder maken wat er aan de hand is. Misschien hebben jij en de school verschillende ideeën over wat je kind nodig heeft. Misschien kampt de school met een lerarentekort, waardoor er niet genoeg tijd is voor je kind. In het basisonderwijs voer je het gesprek met de leerkracht en intern begeleider. In het voortgezet onderwijs zijn dat de mentor en de zorgcoördinator.
Tips voor gesprek met school
Praten over zaken die niet goed gaan, kan lastig zijn. Een paar tips die je kunnen helpen:
Voor het gesprek:
Zet op een rij wat je zelf belangrijk vindt voor jouw kind. En wat heeft de meeste prioriteit?
Schrijf de vragen op die je in elk geval wilt stellen.
Tijdens het gesprek:
Vertel niet alleen wat je dwars zit, luister ook goed. Bedenk dat de school jouw kind in een andere situatie ziet dan jij thuis.
Als iets niet duidelijk is, vraag dan om verduidelijking.
Leg samen de afspraken uit het gesprek vast. Zo weet je zeker dat jullie hetzelfde hebben begrepen.
Komen jullie er samen toch niet uit? Dan kun je verschillende stappen zetten. Welke, dat hangt af van de situatie. Zo kan een intelligentieonderzoek in sommige gevallen nuttig zijn. Dit kan bijvoorbeeld meer inzicht geven in de capaciteiten van je kind, waarna je met de school gerichte afspraken kunt maken over passende ondersteuning.
Maar er zijn ook andere stappen die je kunt ondernemen, zoals externe hulp inzetten en in gesprek gaan met de MR. Als je contact opneemt met OCO denken we graag met je mee.
Informatie en advies voor ouders van hoogbegaafde kinderen
Heb je vragen over de opvoeding van je hoogbegaafde kind? Loop je tegen specifieke problemen aan? Of wil je graag in contact komen met andere ouders van hoogbegaafde kinderen? Dan kun je ook bij de volgende instanties terecht:
Zobegaafd: informatieve website over het brein, hoogbegaafdeid, gezondheid en lifestyle
Pharos: landelijk expertisecentrum voor gezondheid en zorg
Kennisverrijkende programma’s voor leerlingen in Amsterdam zijn:
Phi Lab: een plusklas met een wekelijks kennisverrijkend programma van drie uur voor (hoog)begaafde leerlingen vanaf groep 2 tot en met groep 8.
Amos unIQ: voltijds basisonderwijs voor hoogbegaafde leerlingen.
Day a Week School: onderwijs voor cognitief talentvolle leerlingen die uitblinken qua leerprestaties en denkstrategieën en behoefte hebben aan meer uitdaging dan dat het reguliere onderwijs hen kan bieden.
Mini Denklab en Denklab van stichting AWBR (Amsterdam West Binnen de Ring): leerlingen uit groep 2 tot en met 8 krijgen wekelijks een uur onderwijs op maat.
