Als je momenteel een mbo-opleiding volgt, maakt burgerschap daar een belangrijk deel van uit. Scholen besteden aandacht aan burgerschap, maar de invulling ervan kan variëren. Dat is toegestaan. Burgerschap komt daarom op verschillende manieren aan bod, zoals in klasgesprekken, theoretische lessen, debatten, excursies, individuele gesprekken, het maken van werkstukken of opdrachten, en trainingen. Burgerschap staat tegenwoordig steeds meer in de belangstelling.
Wat is burgerschap?
Mbo-opleidingen focussen niet alleen op beroepskennis, maar besteden ook aandacht aan maatschappelijke kwesties, oftewel burgerschap. Dus ja, burgerschap maakt altijd deel uit van jouw mbo-opleiding.
Voorbeelden
Klasgesprekken waarin je discussieert
Theorie behandelen over maatschappelijke kwesties
Deelnemen aan debatten
Excursies buiten school
Individuele gesprekken met docenten
Werkstukken maken
Trainingen volgen
Wettelijke eisen van burgerschap in het mbo
Voor alle mbo-opleidingen gelden dezelfde wettelijke eisen voor burgerschap, ongeacht welke opleiding of niveau je volgt. Dit betekent dat je leert hoe je keuzes maakt voor je eigen toekomst, begrijpt wat jouw rol is als inwoner, consument, werknemer of ondernemer, en leert omgaan met belangrijke maatschappelijke onderwerpen. Onderwerpen zoals racisme, discriminatie en gelijke kansen.
Naast deze algemene eisen zijn er specifieke onderdelen van burgerschap, waaronder:
Politiek en regels: Leren hoe de samenleving functioneert, respect voor regels en omgaan met dilemma’s, begrijpen waarom er gemeenteraadsverkiezingen zijn en wat rechters doen.
Financiën: Kennis opdoen over financiën, schulden voorkomen en leren over financiële verantwoordelijkheden, zoals het bezitten van een huis en zorgen voor een gezin.
Maatschappij: Waardering en respect voor andere culturen, begrip van je eigen waarden in Nederland, kennismaking met vluchtelingen en asielzoekers, en bewustzijn van spanningen in de samenleving.
Gezondheid: Je eigen gezondheid begrijpen, het belang van sport en beweging, en inzicht krijgen in de gevolgen van risicovol gedrag zoals roken, alcohol, onveilige seks en drugs.
Verschillende vormen van burgerschap
Scholen besteden aandacht aan burgerschap, maar de invulling ervan kan variëren. Dat is toegestaan. Elke mbo-opleiding is anders, en het mbo-onderwijs bedient jongeren en volwassenen tussen 16 en 60 jaar. Daarom kiest elke opleiding hoe zij burgerschap aanbiedt. Het is wel altijd verplicht om burgerschap te volgen
Burgerschapsagenda
Burgerschap staat tegenwoordig steeds meer in de belangstelling, mede door ontwikkelingen zoals social media, internationalisering en de veranderende samenleving. Er was een burgerschapsagenda voor het mbo opgesteld voor de komende jaren, vastgesteld door het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (OCW). Maar dit burgerschapsprogramma leek niet tot zijn recht te komen. Een groep van hoogleraren, vakexperts, burgerschapexperts en docenten adviseerde in 2023 om het burgerschapsonderwijs te verbeteren. Onder andere door een doorlopende leerlijn voor burgerschap van het voortgezet onderwijs naar het mbo en hoger onderwijs.
Kennispunt Burgerschap
Goed onderwijs begint bij goede docenten. Het verhogen van de kwaliteiten van de docenten die burgerschapsonderwijs verzorgen is daarmee een belangrijke route om burgerschapscompetenties van studenten te ontwikkelen. De MBO Raad heeft daarom het Expertisepunt Burgerschap ingericht met informatie over beleid en regelgeving, lesmateriaal en informatie over professionalisering van docenten.
